اولیگاشی مالی و رضا پهلوی تظاهرات را به خشونت کشاندند- اتابک فتح الله زاده

امروز با آشنای نزدیکم  که تا « جمعه خونین » در تهران بود،  تلفنی صحبت کردم .  او دو روز پیش خود را به کانادا رسانده است .  پیشاپیش بگویم ایشان  سال هاست از فعالیت سیاسی  کناره گرفته ، اما نگاه  و شناختش  از جامعه ایران همواره  برای من آموزنده بوده است . افزون بر این به واسطه  تجربه ،  در حوزه امنیتی  از نظر من صاحب نظر است .  اکنون آنچه  از گفته هایش در ذهنم  مانده را  برای دوستان باز گو می کنم  .

نظر او این بود  اعتصاب بازار، از آن روزی که با  افزایش شدید دلار  شروع شد در مجموع  ماهیت  مطالباتی داشت . تا روز چهارشنبه،  با وجود آن که در برخی  تظاهرات شعار « مرگ بر خامنه ای» شنیده می شد حاکمیت هنوز چهره  خشن خود را  نشان نداده بود و در عمل می کوشید  نوعی نرمش  از خود بروز  دهد . 

اما دو واقعه کل معادله را به هم زد. 

نخست زمانی که  پزشکیان  ارز ترجیحی را حذف کرد ،  اولیگارشی مالی  و رانت خوران کلان به سرعت  دست به کار شدند و  قیمت روغن ، مرغ ، تخم مرغ  و بعضی اقلام  ضروری را عملا دو برابر کردند.  گرچه کار پزشکیان دراین مورد درست بود اما افزایش قیمت ها  به طور ناگهانی توسط اولیگاشی مالی   نه تنها روان  خانواده های فقیر را  به شدت متلاطم کرد   بلکه برای  بخش بزرگی از طبقه متوسط هم شوکه کننده بود. 

تا روز چهارشنبه، در تظاهرات مسالمت آمیز ، میان سالان و حتی سالمندان  نیز حضور داشتند .  مشارکت  زنان ازمردان بیشتر بود و حضور زنان چادری نیز  چشمگیر به نظر می رسید . هر چند خامنه ای  و پزشکیان هر یک  به نوعی  از «حق  اعتراض »  سخن می گفتند ،  اما اتاق فکر حاکمیت  و مقامات امنیتی کاملا آگاه بودند که  قادر به پاسخ  گویی  مطالبات  مردم نیستند از این رو،  چاره را در بر هم زدن   قاعده بازی  دیدند.  البته حاکمیت در این کار خبره است  نمونه ای آن  در مشهد و  استادیوم تبریز در دامن زدن رادیکالیسم  دیده شده است. 

به گفته او ، درست از زمانی  که ترامپ روز چهارشنبه خطاب به معترضین گفت «  کمک در راه است ، بروید نهادها را بگیرید ،  و  هم زمان رضا پهلوی  فراخوان داد، ورق برگشت و  بهترین بهانه به دست جمهوری اسلامی افتاد . او می گفت که با  احتیاط و با دقت  صحنه خیابان را رصد می کرده است  . تا  پیش از روز چهارشنبه ، طرفداران رضا پهلوی چندان  چشمگیر نبود و اکثریت   تظاهر کننده گان از دادن شعار «جاوید شاه » خود داری می کردند ؛ اما پس از او  و آشنایانش متوجه شدند  نیرو های امنیتی  به طور سازمان یافته در تهران   شعار «جاوید شاه »  سر می دهند و پس از مدتی  صحنه تظاهرات را ترک می کنند . 

به عنوان مثال او شاهد بوده  که دو خود رو  سواری –  که درهر  کدام   پنج  زن و مرد حضور داشتند خود رو ها را ها  پارک کرده ، به جمع معترضین  پیوسته و شروع به سر دادن  شعار «جاوید شاه  » کردند . البته  تاکید می کرد منظورش این نیست  که رضا پهلوی در ایران طرفدار ندارد و یا  هر آن کس که  شعار  می داد لزوما از نیروهای امنیتی بوده است . 

موضوع دیگری که او می گفت : نا زمان شروع اخبار به روی  تلویزیون اینترنشینال پارازت انداخته می شد اما همین که اخبار شروع می شد ، پارازت  قطع می شد .   

به هر حال ،  از عصر پنجشنبه ورق به کلی  برگشت .  کشتارها به صورت  سازمان یافته آغاز شد. 

تحلیل او  این بود که  اگر همان  اعتراضاتی مطالباتی  که از  بازار شروع شد  ادامه می یافت  احتمال  عقب نشینی  حاکمیت کم نبود؛ یا دست کم بهانه سرکوب به این آسانی در اختیار حکومت قرار نمی گرفت .  واهمه حاکمیت در کل از گسترش اعتراضات مطالباتی بود .  به باور او  فراخوان پهلوی احتمالا جنبش را  به دو و سه سال عقب انداخت .  هر چند باید دید  ترامپ در ادامه چه خواهد کرد.   

او همچنان گفت که  حشدالشعبی عراق هشت شاخه  اصلی دارد و از طریق کانال های  خود  به این خبر دست یافته که حدود 800 نفر از شاخه حزب الله حشد الشعبی که یکی از شاخه های آن می باشد ،   برای سرکوب  به ایران آمده اند. افزون بر این دو گروه فاطمیون و زینبیون – متشکل از شیعیان   پاکستانی و افغان – نیز در سرکوب ها   نقش  داشتند . این دو گروه پس از شکست سپاه قدس  در سوریه به ایران منتقل شده اند .  اغلب شیعیان  افغان، از قوم هزاره اند  به دلیل ترس از طالبان امکان بازگشت  به افغانستان را ندارند  . 

او اضافه کرد که  بسیاری از ایرانیان با اتوبوس خود را به شهر وان ترکیه رسانده اند . نیرو های  امنیتی ترکیه بخشی از  آنان را مورد بازپرسی امنیتی قرار داده اند  . 

در پایان می گفت پس از سرکوب شدید   این پرسش اساسی در داخل ایران در حال گسترش است :    چرا رضا پهلوی بی حساب و کتاب  جوان ها را به خیابان کشاند ؟