ترور فرماندار ايالت پنجاب پاکستان و بحران سياسي در اين کشور

 05.01.2011

سلمان تاثیر روز سه شنبه ترور شد

_DWشام روز سه شنبه سلمان تاثير، فرماندار ايالت پنجاب پاکستان در اسلام آباد، پايتخت اين کشور ترور شد. پوليس گفت يکي از محافظان خود اين سياستمدار پاکستاني بر او شليک کرده است.

سلمان تاثير در نزديکي يکي از بازارهاي پر جمع و جوش، در قلب اسلام آباد ترور گرديد. يکي از شاهدان عيني گفت: «در يک رستورانت براي غذا خوردن نشسته بودم که ناگهان صداي شليک را شنيدم. اول يک فير را شنيدم، اما بعدً کاملاً صداي تيرباران را».

 محافظ سلمان تاثير بعد از شليک به جان او، توسط پوليس بازداشت شد. پوليس گفت: «قاتل از کماندوي واحدهاي امنيتي پاکستان است که براي محافظت سلمان تاثير، يکي از بلندپايهترين سياستمداران پاکستان گماشته شده بود. مقامها اميدوارند که حالا بتوانند پس منظر اين قضيه را روشن سازند».

 داکتران شفاخانه ميگويند تلاش کردند جان اين سياستمدار را نجات دهند، اما نه مرمي به جان فرماندار بزرگترين ايالت پاکستان اصابت کرده بود. ظاهراً کمکهاي طبي براي سلمان تاثير با تاخير انجام شده است.

 سلمان تاثير، فرماندار يکي از بزرگترين ايالتهاي پاکستان و مربوط به حزب مردم، حزب بر سر اقتدار پاکستان بود. فرماندار 66 ساله پنجاب از سياستمداران نزديک به رييس جمهور آصف علي زرداري بود. او به ندرت درباره افراط گرايان سخن مي گفت، اما اخيراً از ظهور افراط گرايي اسلامي در ايالت پنجاب اظهار تاسف کرده بود.

 همچنان سلمان تاثير درباره قانون مشاجره برانگيز "کفرگويي" به صراحت سخن گفته بود. براساس قانون پاکستان هرگونه توهين به اسلام مجازات مرگ را در پي دارد. هرگونه انتقاد از اين قانون شخص را منفور و يا مجبور به سکوت ميسازد. اين براي سلمان تاثير يکي از افراد نزديک و مورد اعتماد رييس جمهور زرداري نيز صادق است.

 سلمان تاثير از سياستمداران نزديک به زرداري بود. شرميلا فاروقي، يک سياستمدار پاکستاني ميگويد از همين خاطر بود که رييس جمهور پاکستان با شنيدن خبر مرگ تاثير کراچي را ترک کرد.

h

زرداری بعد از شنیدن خبر ترور سلمان تاثیر، کراچی را ترک کرد

او ميگويد:  «رييس جمهور در يک جلسه مهم بود که اين خبر غمناک را شنيد. او تمام نشستهاي مهم خود را لغو کرد. از خداوند طلب رحمت و مغفرت ميکنيم.  ما به تروريسم با شجاعت پاسخ ميدهيم. سلمان تاثير يک مرد شجاع بود».

در پايان سال 2007 ميلادي بينظير بوتو، نخست وزير اسبق پاکستان که از حزب مردم اين کشور بود، در جريان مبارزات انتخاباتي ترور شد. پس از آن درباره اقدامهاي امنيتي براي محافظت از او، بحثي داغ به جريان افتاد. احزاب و جناح هاي مختلف اقدامهاي امنيتي حکومت را ناکافي مي خواندند. حتا گفته ميشد که آگاهانه به اقدامهاي امنيتي بيتوجهي صورت گرفته است.

اين بحث يک بار ديگر مطرح شده است. اما  راجا رياض، يکي از سياستمداران مطرح اين کشور مي گويد: «تاثير توسط محافضان خودش هدف قرار گرفته است. اين را نميتوان (خلاي) اقدامهاي امنيتي ناميد. اين يک خلاي امنيتي نيست».

 سلمان تاثير در حالي ترور شد که حزب مربوط به او  و در کل حکومت پاکستان دچار بحران سياسي است. سران کشورهاي مهم و بان کي مون، دبيرکل سازمان ملل متحد ترور سلمان تاثير را محکوم کرده اند.

دويچه وله/ روح الله ياسر

ويراستار: عارف فرهمند

پاکستان؛ فشار افراطیهای مذهبی و هراس لیبرالها

م. الیاس خان

بی بی سی، اسلام آباد

ممتاز قادری در میان جمعیتی که در بیرون از دادگاه جمع شده اند و به

گردنش گل می اندازند، فریاد می زند: "ما حاضریم زندگیمان را فدای

حرمت پیامبرمان حضرت محمد کنیم"

آیا پاکستان از نقطه بحرانی افراط گرایی مذهبی گذشته است؟

از زمان به قتل رسیدن تأثیر سلمان، فرماندار ایالت پنجاب پاکستان در چهار ژانویه، به دست یکی از محافظانش، این سوال ذهن بسیاری را در سراسر جهان به خود معطوف کرده است.

ظاهرا قاتل که ممتاز قادری نام دارد، تحت نفوذ روحانیونی بوده که به خاطر مخالفت آقای تأثیر با قانون کفرگویی و ابراز همدردی با یک زن مسیحی که بر اساس این قانون محکوم شده بود، فتوای قتل او را صادر کرده بودند.

گروهی از حقوقدانان آقای قادری را یک قهرمان خوانده اند و در جلسه دادگاه که روز بعد از این حادثه برگزار شد، او را گلباران کردند و برای قبول وکالت او با یکدیگر به دعوا و مشاجره پرداختند.

گفته می شود مدارک حقوقی او فهرستی شامل سیصد وکیل دادگستری را در بر می گیرد. پنجشنبه گذشته وقتی وکلا و فعالانی از یک گروه مذهبی مانع سفر یک قاضی به اسلام آباد، یعنی محل برگزاری دادگاه آقای قادری شدند، اوضاع پیچیده تر هم شد.

قانونی که آقای قادری را جنایتکار به شمار می آورد بر اساس اسلام تنظیم نشده است

یک وکیل

قاضی مجبور شد دادگاه را در شهر راولپندی در ایالت پنجاب برگزار کند. وکلا و فعالان گفتند از این بیم داشته اند که مقامات فدرال در پایتخت پاکستان در مورد آقای قادری عدالت را رعایت نکنند.

تجلیل از جنایت؟

وقتی از یکی از وکلا سوال شد که چگونه می تواند از یک قاتل که به قتل یک فرماندار قانونی اعتراف کرده تجلیل کند، او در جواب گفت: "قانونی که آقای قادری را جنایتکار به شمار می آورد بر اساس اسلام تنظیم نشده است".

اشاره او به آیین دادرسی کیفری بود که در دوره استعماری وضع شده و قوانین و مقررات دادگاه های کیفری پاکستان را در برمی گیرد. در همین حال لابی های مذهبی سعی کرده اند این قتل را توجیه کنند و اعتبار قانون را بیش از پیش زیر سوال ببرند. یکی از این گروه ها "حمایت کامل حقوقی و اخلاقی خود" را از قاتل اعلام کرده است.

وکلا برای برعهده گرفتن وکالت ممتاز قادری در

بیرون دادگاه با هم کلنجار می رفتند

یک گروه دیگر تهدید کرده در صورتی که دولت لایحه اش را در مورد اصلاح قانون کفرگویی پس نگیرد، یک تجمع عمومی برگزار خواهد کرد.

در حالی که لابی مذهبی در پاکستان فشارها را افزایش می دهد، بخش های لیبرال جامعه پاکستان مضطرب به نظر می آیند.

چهره های برجسته لیبرال سکوت اختیار کرده اند، چرا که ظاهرا مایل نیستند فتوای مرگشان صادر شود.

یکی از آنها که خواسته نامش فاش نشود می گوید اتخاذ مواضع عقلایی در عرصه عمومی دشوارتر شده است.

او می گوید: "بیم آن وجود دارد که خشونت، اظهار نظر عقلایی را زیر سایه خود قرار دهد و ممکن است اختلاف نظر آگاهانه همه گیر شود".

سوال این است که آیا پاکستان بطور کامل در اختیار افراط گرایان قرار گرفته است؟

دکتر حسن عسگری رضوی، تحلیلگر مسائل سیاسی و نظامی، معتقد است اگر این اتفاق تا همین حالا هم نیفتاده باشد، بزودی رخ خواهد داد.

او می گوید: "عامل تندرویی که از خشونت به عنوان ابزاری سیاسی استفاده می کند، از نظر کمّی، کم تعداد است. اما به نظر من ذهنیتی که جنگ طلبی را بر می تابد، و مانع اقدام علیه آن می شود و یا آن را تضعیف می کند در سطح وسیعی گسترش یافته است. این ذهنیت به طبقات تحصیلکرده، نهادهای دولتی و نیروهای مسلح ما هم رسوخ کرده و در میان آنها هم می توانید نوعی همدلی را با جنگ طلبی، و حتی تا حدی با طالبان، جستجو کنید."

ناکامی رهبری؟
دکتر عسگری می گوید رهبری نظامی و غیرنظامی کشور هر دو در وضعیت پریشانی هستند.

صدها تن در بیرون خانه ممتاز قادری گرد آمدند

تا حمایت خود از او را نشان دهند

او می گوید: "در کشوری مثل پاکستان، با جمعیتی به این زیادی، تنها چند آدم سازماندهی شده می توانند یک بازار پر ازدحام را به هم بریزند و دولت برای پاسخگویی قاطع به چنین مسائلی زیاده از حد ضعیف و بی ثبات است."

پروفسور اعجاز خان، که رئیس دپارتمان روابط بین الملل دانشگاه پیشاور است، معتقد است که اگر چه احساس همدلی با جنگ طلبی رو به افزایش است، اما هنوز چندان پرطرفدار نیست.

او می گوید: "با وجود اینکه سازمان های مذهبی شرکت در مراسم ترحیم آقای تأثیر را حرام دانستند، دهها هزار نفر در گوشه و کنار کشور برای او فاتحه خواندند."

علاوه بر آن او خاطرنشان می کند که نیروهای مذهبی در هیچ انتخاباتی بیش از شش درصد آرا را بدست نیاورده اند.

او می گوید: "ناکامی آنها در جذب رأی دهندگان بیانگر این است که چرا به ترویج فرهنگ ارعاب و قتل می پردازند. و به نظر می رسد در این کار موفق باشند، چرا که نهادها و مقامات امنیتی به دلایل ژئواستراتژیک خودشان اغلب از آنها حمایت کرده اند."

آقای خان معتقد است در صورتی که نیروهای اطلاعاتی پاکستانی بطور کامل دست از حمایت نیروهای افراطی برندارند و عوام فریبان را سرکوب نکنند، به احتمال قوی افراط گرایان تهاجمی تر هم می شوند.

نظر میانه روها چیست؟ طرفداران حزب حاکم

قتل سلمان تأثیر را محکوم کردند

صرفنظر از صحت یا عدم صحت این موضوع، واقعیت این است که قتل آقای تأثیر، آسیب پذیری لیبرال ها را بهتر و واضح تر از هر اتفاق دیگری در گذشته به نمایش گذاشته است.

شاید اولین بار باشد که یک مقام عالی رتبه به خاطر طرفداری از یک ایده کاملا قانونی، یعنی اصلاح یک قانون ساخته دست انسان ها – که البته اسم اسلام به آن ضمیمه شده – به قتل می رسد.

آقای عسگری معتقد است برای بازگرداندن عقلانیت به گفتمان عمومی به "فرآیندی نسلی" نیاز است.

او می گوید: "اگر واقعا می خواهیم جامعه سلامت خود را بازیابد، باید گفتگویی طولانی مدت را در نهادهای آموزشی، رسانه ها و همه بخش های جامعه برقرار کنیم و زمینه نزدیکی ایده ها با یکدیگر را تسهیل کنیم."

آقای عسگری در پایان می گوید "اگر ما اجازه دهیم لیبرال ها و مذهبی ها، هر یک به راه خود بروند، این خطر وجود دارد که اوضاع بدتر شود."

بازگشت